Parfüm dünyasının kendine özgü bir dili var: nota, akor, drydown, sillage, extrait… Bu sözlükte en sık karşılaşacağınız 48 parfüm terimini, günlük dille ve örneklerle açıklıyoruz. Bir kokuyu seçerken ya da bir parfüm yorumunu okurken aklınıza takılan her terim için buraya bakabilirsiniz. Koku ailelerini ayrıntılı öğrenmek için koku aileleri rehberimize, doğru parfümü bulmak için parfüm seçim rehberimize göz atın.

A

Akor
Birden fazla notanın bir araya gelerek tek bir yeni koku izlenimi oluşturmasıdır. Müzikteki akora benzer: tek tek notalar duyulmaz, birlikte yeni bir bütün verir. Örneğin amber akoru; labdanum, benzoin ve vanilya gibi sıcak bileşenlerin birleşiminden doğar.
Aldehit
Parfüme parlak, köpüklü ve temiz bir açılış veren aroma moleküllerdir. Sabun ve çamaşır kokusunu andıran tazelik hissi çoğunlukla aldehitlerden gelir.
Alkol
Parfüm sıvısının büyük bölümünü oluşturan taşıyıcıdır. Esansları çözer, ciltte buharlaşarak kokuyu etrafa yayar. Alkol oranı yüksek parfümler ilk sıkışta daha keskin hissedilir; bir süre dinlendirildiğinde bu keskinlik yumuşar.
Amber
Parfümcülükte kehribar taşı değil, reçine ve vanilya temelli sıcak bir koku akorunu anlatır. Tatlımsı, pudramsı ve hafif baharatlı bir sıcaklık verir, baz notalarda kalıcılığı artırır.
Aromatik
Lavanta, biberiye, adaçayı ve nane gibi otsu ve bitkisel notalarla kurulan koku ailesidir. Temiz, ferah ve hafif keskin bir karakter taşır. Erkek parfümlerinde çok yaygındır ama unisex kokularda da sık kullanılır.
Atomizer
Parfümü ince bir buğu halinde püskürten sprey başlığıdır. Kalitesi, sıvının nasıl dağıldığını ve kokunun ilk izlenimini etkiler; iyi bir atomizer sıvıyı eşit damlacıklara böler.

B

Baz nota
Parfümün en altta duran, en geç açılan ve en uzun kalan notalarıdır. Odun, amber, misk, vanilya ve tonka gibi ağır moleküller bu katmanda yer alır. Parfümün cilt üzerindeki asıl kalıcı karakterini belirler.
Benzoin
Styrax ağacından elde edilen, vanilyaya benzeyen tatlı ve reçinemsi bir hammaddedir. Amber ve oryantal kokuların temel taşlarından biridir.
Bergamot
Akdeniz kökenli bir narenciye meyvesidir. Limon ve portakal arası, hafif çiçeksi bir parlaklık verir. Üst notalarda en çok kullanılan hammaddelerden biridir.

C

Cilt kimyası
Her kişinin cildinin nemi, yağ dengesi, ısısı ve pH değeri farklıdır. Bu yüzden aynı parfüm farklı kişilerde farklı kokar ve farklı sürede kalır. Bir kokuyu satın almadan önce kendi cildinizde denemenin nedeni budur.

Ç

Çiçeksi
Yasemin, gül, menekşe, sümbül gibi çiçek notalarının öne çıktığı koku ailesidir. Yumuşak, zarif ve romantik bir izlenim bırakır; hem kadın hem unisex kokularda kullanılır.

D

Dinlendirme (maserasyon)
Yeni üretilmiş ya da uzun süre kapalı kalmış bir parfümün, bileşenlerinin birbirine karışıp dengelenmesi için bekletilmesidir. İlk sıkışta keskin ve dağınık hissedilen bir parfüm, bir süre serin ve karanlık yerde dinlendirildikten sonra daha yuvarlak kokabilir.
Drydown (kuruma aşaması)
Parfüm cilde sıkıldıktan birkaç saat sonra, üst ve kalp notalar uçup baz notaların kaldığı son evredir. Kokunun asıl karakteri çoğu zaman bu aşamada ortaya çıkar.

E

EDC (Eau de Cologne)
Kolonya, yaklaşık %2–5 koku esansı içeren, hafif ve kısa süreli kalan parfüm türüdür. Ferahlık hissi için idealdir; kalıcılığı diğer türlere göre düşüktür.
EDP (Eau de Parfum)
Yaklaşık %15–20 esans içeren parfüm türüdür. Günlük kullanımda kalıcılık ve fiyat dengesi nedeniyle en yaygın tercih edilen konsantrasyondur.
EDT (Eau de Toilette)
Yaklaşık %5–15 esans içeren, EDP'den hafif parfüm türüdür. Genellikle yaz ve gündüz kullanımı için tercih edilir.
Ekstre / Extrait de Parfum
Yaklaşık %20–40 esans içeren en yoğun parfüm türüdür. Az miktarı yeterlidir, ciltte ve kıyafette uzun süre kalır. Oran markadan markaya değişebilir; etiketteki ad tek başına kalıcılığı garanti etmez.
Esans
Parfümün koku veren yoğun karışımıdır. Doğal kaynaklardan (çiçek, reçine, odun) ve sentetik moleküllerden oluşur; alkol ve suyla seyreltilerek parfüm haline gelir.

F

Fougère
Fransızca 'eğrelti otu' anlamına gelen klasik erkek parfümü ailesidir. Lavanta, meşe yosunu ve kumarin temelinde, temiz ve otsu bir yapı kurar.

G

Gurme
Vanilya, karamel, kakao, bal, badem ve hindistan cevizi gibi yenilebilir tatları andıran notalarla kurulan koku ailesidir. Sıcak, tatlı ve davetkâr bir izlenim verir; serin havalarda daha iyi çalışır.

İ

İmza koku
Bir kişiyle özdeşleşen, uzun süre kullandığı ve çevresindekilerin onunla ilişkilendirdiği parfümdür. Birkaç kokuyu denedikten sonra cilde ve kişiliğe en iyi oturanı seçmek imza koku bulmanın yoludur.

K

Kalıcılık
Parfümün ciltte ve kıyafette ne kadar süre algılanabilir kaldığıdır. Konsantrasyon, baz notalar, cilt kimyası, hava sıcaklığı ve uygulama şekli bu süreyi birlikte belirler. Tek bir sayı vermek yerine koşulları bilmek daha doğrudur.
Kalp nota (orta nota)
Üst notalar uçtuktan sonra ortaya çıkan, parfümün kimliğini taşıyan katmandır. Çiçek, baharat ve meyve notaları çoğunlukla burada yer alır. Birkaç saat boyunca hissedilir.
KH kodu
KokuHub'ın her kokuya verdiği numaradır (KH001, KH003 gibi). Kodu not ederek aynı kokuyu aylar sonra da kolayca bulabilirsiniz. Tüm kodlar The Cheat Code Series koleksiyonunun parçasıdır.
Koku ailesi
Benzer notalarla kurulmuş parfümleri gruplayan sınıflandırmadır: narenciye, çiçeksi, odunsu, oryantal, aromatik, gurme, yeşil, sucul gibi. Bir aileyi sevdiğinizi bilmek, yeni kokuları seçmeyi çok kolaylaştırır.
Koku körlüğü
Aynı kokuya uzun süre maruz kalınca burnun o kokuyu algılamayı bırakmasıdır. Parfümün gitmediği, sizin onu artık duymadığınız anlamına gelir. Çevrenizdekiler hâlâ koku alıyor olabilir.
Koku piramidi
Bir parfümün üst, kalp ve baz notalarını zaman sırasıyla gösteren şemadır. Parfümün ilk dakikalardan saatlere kadar nasıl evrileceğini anlatır.

L

Lavanta
Aromatik ailenin temel notasıdır. Temiz, sakinleştirici ve hafif tatlı bir otsu hava verir. Hem klasik erkek kokularında hem modern unisex kokularda kullanılır.
Layering (koku katmanlama)
İki ya da daha fazla kokuyu üst üste kullanarak kişiye özel yeni bir koku elde etme tekniğidir. Aynı ailedeki hafif ve ağır kokuları eşleştirmek en güvenli başlangıçtır.

M

Meşe yosunu
Ağaç kabuklarında yetişen likenden elde edilen, ıslak orman zemini ve toprağı çağrıştıran derin bir baz notadır. Klasik şipr ve fougère yapılarının vazgeçilmezidir.
Misk
Teni andıran yumuşak, pudramsı ve sıcak bir baz notadır. Günümüzde sentetik biçimde üretilir. Kokunun cilde yapışmasını ve daha uzun kalmasını sağlar.

N

Narenciye
Limon, bergamot, greyfurt, mandalina ve portakal gibi turunçgil notalarıdır. Çok uçucu oldukları için üst notalarda parlak bir açılış verirler, tek başlarına kısa sürede kaybolurlar.
Niş parfüm
Geniş kitlelere değil, belirli bir zevke hitap eden, çoğunlukla özgün formüllerle ve küçük partilerle üretilen parfümlere verilen addır. Moda markalarının tasarımcı parfümlerinden farkı, trendden çok koku kimliğine odaklanmasıdır.
Nota
Parfümde algılanan tek bir koku bileşenidir (limon, sedir, vanilya gibi). Parfümler üst, kalp ve baz olmak üzere üç katmanda notalarla anlatılır.

O

Odunsu
Sedir, sandal, vetiver, meşe yosunu ve paçuli gibi notalarla kurulan; kuru, sakin ve kalıcı bir karakter taşıyan koku ailesidir.
Oryantal (amber)
Reçine, vanilya, baharat ve sıcak odun notalarıyla kurulan, yoğun ve sarmalayıcı koku ailesidir. Kış ve akşam kullanımı için tercih edilir.

P

Paçuli
Hint kökenli bir bitkinin yapraklarından elde edilen toprağımsı, hafif tatlı ve odunsu bir nottur. Baz notalarda derinlik ve kalıcılık sağlar.
Projeksiyon (yayılım, sillage)
Parfümün kullanıcıdan etrafa ne kadar uzağa yayıldığını, arkada bıraktığı koku izini anlatır. Kalıcılıktan farklı bir kavramdır: bir koku uzun süre kalabilir ama yakından hissedilebilir, ya da güçlü yayılıp çabuk bitebilir.

S

Sandal ağacı
Kremsi, yumuşak ve hafif tatlı bir odunsu nottur. Parfümlere pürüzsüzlük ve sıcaklık katar.
Sedir
Kalem talaşını andıran kuru, temiz ve hafif dumanlı bir odunsu nottur. Erkek ve unisex kokularda en yaygın odun notalarından biridir.
Sucul
Deniz, tuz, su ve nem hissi veren, ferah ve hafif kokuların ailesidir. Sıcak havalarda ve yazın tercih edilir.

Ş

Şipr (chypre)
Bergamot, meşe yosunu, paçuli ve labdanum üzerine kurulu klasik koku yapısıdır. Zarif, hafif topraksı ve olgun bir hava verir.

T

Tonka
Tonka fasulyesinden elde edilen vanilya, badem ve kuru ot karışımı tatlı bir baz notadır. Gurme ve oryantal kokulara yumuşaklık katar.

U

Ud (oud)
Belirli ağaçların reçineli odunundan elde edilen yoğun, dumanlı, balsamik ve hafif tatlı bir hammaddedir. Doğal ud çok pahalı olduğu için parfümlerde çoğu zaman sentetik muadilleri kullanılır.

Ü

Üst nota
Parfüm sıkıldığında ilk hissedilen, en uçucu notalardır. Genellikle ilk 5–15 dakika algılanır; narenciye, meyve ve aromatik notalar bu katmandadır. İlk izlenimi belirler ama parfümün kalıcı karakteri değildir.

V

Vanilya
Tatlı, yumuşak ve sarmalayıcı bir notadır. Baz notalarda amber ve gurme kokuların temelini oluşturur. Tek başına sade, odunla ya da baharatla birleştiğinde derin bir karakter kazanır.
Vetiver
Bir otun köklerinden elde edilen, toprağımsı, dumanlı ve hafif odunsu bir nottur. Klasik erkek parfümlerinde temiz ve zarif bir baz kurar.

Y

Yeşil
Kesilmiş çimen, yaprak, nane ve doğal bitki notalarının öne çıktığı ferah koku ailesidir. Taze ve doğal bir hava verir.

Sık sorulan sorular

Nota nedir?

Nota, parfümde algılanan tek bir koku bileşenidir (limon, sedir, vanilya gibi). Parfümler üst, kalp ve baz olmak üzere üç katmandaki notalarla anlatılır.

EDP ile EDT arasındaki fark nedir?

EDP yaklaşık %15–20, EDT yaklaşık %5–15 esans içerir. EDP daha yoğun ve genellikle daha kalıcıdır, EDT daha hafiftir ve sıcak aylarda tercih edilir.

Kalıcılık ile yayılım aynı şey mi?

Hayır. Kalıcılık parfümün ne kadar süre algılandığını, yayılım ise etrafa ne kadar uzağa ulaştığını anlatır. Bir koku uzun süre kalabilir ama yalnızca yakından hissedilebilir.

Niş parfüm ne demek?

Geniş kitlelere değil belirli bir zevke hitap eden, çoğunlukla özgün formüllerle ve küçük partilerle üretilen parfümlerdir. Moda markalarının tasarımcı parfümlerinden farkı, trendden çok koku kimliğine odaklanmasıdır.